Mund të pyesni veten: A do të jem një prind i mirë? A jam vërtet gati? Si do të ndryshojë jeta ime? Po marrëdhënia ime? A do të mund ta përballoj këtë përgjegjësi?
Këto pyetje janë më të zakonshme nga sa mendojmë. Të ndiesh frikë nuk do të thotë se nuk e dëshiron fëmijën dhe as se nuk do të jesh një prind i mirë. Shpesh, frika lind pikërisht sepse e kuptoni rëndësinë e përgjegjësisë që po merrni.
Megjithatë, kur ankthi bëhet i vazhdueshëm dhe fillon të ndikojë në jetën e përditshme, marrëdhënien ose gjendjen emocionale, mbështetja nga një psikolog ose, kur është e nevojshme, nga një psikiatër, mund të jetë e rëndësishme.
7 Pyetje Që Mund T’ju Lindin Para Se Të Bëheni Prind
- A do të jem një prind i mirë?
- Po sikur të mos di si të kujdesem për fëmijën?
- A do të ndryshojë marrëdhënia ime me partnerin?
- Po sikur të humbas lirinë dhe kohën për veten?
- A jemi të përgatitur financiarisht?
- Po sikur të përsëris gabimet e prindërve të mi?
- A është normale që ende të mos ndihem gati?
Pse Kemi Frikë Për T’u Bërë Prind Për Herë Të Parë?
Frika për t’u bërë prind është një ndjenjë pasigurie ose ankthi që mund të shfaqet përpara shtatzënisë, gjatë saj ose në periudhën kur një çift po mendon të ketë një fëmijë.
Ajo mund të lidhet me shumë shqetësime të ndryshme:
- përgjegjësinë për një fëmijë;
- frikën se mos bëni gabime;
- ndryshimet në trup dhe jetën personale;
- lindjen dhe shëndetin e fëmijës;
- situatën financiare;
- ndryshimin e rutinës;
- marrëdhënien me partnerin;
- frikën se mos përsërisni gabimet e prindërve tuaj.
Një person mund të dëshirojë shumë të bëhet prind dhe njëkohësisht të ndiejë ankth. Këto ndjenja nuk përjashtojnë njëra-tjetrën. Prindërimi sjell një përgjegjësi të re dhe është normale që përballë së panjohurës të lindin edhe pasiguri.
Pse Lind Frika Dhe Ankthi Për T’u Bërë Prind?
Një nga arsyet kryesore është fakti se prindërimi sjell shumë ndryshime që nuk mund të kontrollohen ose parashikohen plotësisht. Edhe personat që janë përgatitur gjatë për këtë moment mund të përjetojnë dyshime.
Frika mund të lidhet edhe me përvojat personale. Mënyra se si jemi rritur dhe marrëdhënia që kemi pasur me prindërit mund të ndikojnë në mënyrën se si e imagjinojmë veten në rolin e prindit.
Këto mendime mund të analizohen dhe trajtohen në terapi me një psikolog, veçanërisht kur frika lidhet me përvoja të mëparshme ose me modele të mendimit që shkaktojnë ankth.
Kur Frika Për T’u Bërë Prind Bëhet Problem?
Një nivel i caktuar ankthi është normal. Megjithatë, frika mund të bëhet problem kur nuk është më një shqetësim i përkohshëm, por fillon të ndikojë në mënyrën se si personi jeton dhe funksionon çdo ditë.
Mund të jetë e dobishme të kërkoni ndihmë nga një psikolog kur:
- mendimet shqetësuese janë të vazhdueshme;
- e keni të vështirë të ndaloni së menduari për skenarë negativë;
- ankthi ndikon në gjumin ose përqendrimin tuaj;
- ndiheni vazhdimisht të tensionuar;
- shmangni bisedat ose përgatitjet që lidhen me ardhjen e fëmijës;
- frika krijon konflikte në marrëdhënien tuaj.
Nëse simptomat janë të rënda, të vazhdueshme ose ndikojnë ndjeshëm në funksionimin e përditshëm, mund të jetë e nevojshme edhe një konsultë me një psikiatër.
Ankthi Dhe Ndikimi Në Marrëdhënien Në Çift
Ardhja e një fëmije mund të ndryshojë dinamikën e një marrëdhënieje. Partnerët mund të kenë pritshmëri të ndryshme për përgjegjësitë, edukimin e fëmijës, financat dhe mënyrën se si do të organizohet jeta familjare.
Ankthi që nuk shprehet mund të kthehet në irritim, tërheqje emocionale ose konflikte. Ndonjëherë një debat për një çështje të vogël mund të fshehë një frikë më të madhe, si për shembull:
A do të ndryshojë marrëdhënia jonë? A do të kemi më kohë për njëri-tjetrin? A do të jemi në gjendje të përballojmë gjithçka?
Komunikimi i hapur mund të ndihmojë çiftin të kuptojë më mirë frikën e njëri-tjetrit. Në disa raste, këshillimi ose terapia në çift me një psikolog mund të krijojë një hapësirë për të diskutuar pritshmëritë dhe shqetësimet përpara ardhjes së fëmijës.
Si Mund Të Ndihmojë Psikologu?
Një psikolog mund t’ju ndihmojë të kuptoni se nga vjen frika juaj. Ndonjëherë ankthi lidhet kryesisht me pasigurinë për të ardhmen, ndërsa në raste të tjera mund të lidhet me përvoja të fëmijërisë, marrëdhënien me prindërit ose frikën nga përgjegjësia.
Në terapi, mund të punoni për:
- identifikimin e mendimeve që shkaktojnë ankth;
- kuptimin e frikës dhe origjinës së saj;
- menaxhimin e mendimeve negative;
- zhvillimin e strategjive për përballimin e pasigurisë;
- përmirësimin e komunikimit në çift;
- krijimin e pritshmërive më realiste për prindërimin.
Terapia psikologjike nuk ka për qëllim t’ju bëjë të ndiheni sikur duhet të jeni 100% të sigurt për çdo gjë. Qëllimi është të mësoni të përballeni me pasigurinë pa lejuar që ankthi të kontrollojë jetën dhe vendimet tuaja.
Si Ta Menaxhoni Frikën Për T’u Bërë Prind?
Pranoni pasigurinë
Nuk ekziston një moment kur një person ndihet plotësisht i përgatitur për çdo situatë që mund të sjellë prindërimi. Përpjekja për të kontrolluar çdo gjë mund ta rrisë ankthin.
Flisni me partnerin
Ndani frikën dhe pritshmëritë tuaja. Ndoshta partneri juaj ka shqetësime të ngjashme, por nuk i ka shprehur. Komunikimi mund të ndihmojë në krijimin e një ndjenje mbështetjeje dhe bashkëpunimi.
Mos synoni perfeksionin
Ideja e “prindit perfekt” mund të krijojë shumë presion. Prindërimi është një proces ku mësohet vazhdimisht. Gabimet dhe momentet e pasigurisë nuk do të thonë se nuk jeni të aftë.
Kërkoni ndihmë kur ankthi bëhet i vështirë
Nëse mendimet dhe frika po ju konsumojnë emocionalisht, mos prisni që situata të përkeqësohet. Një konsultë me një psikolog mund t’ju ndihmojë të kuptoni më mirë çfarë po përjetoni. Nëse simptomat janë më të rënda, mund të rekomandohet edhe një vlerësim nga një psikiatër.
Të kesh frikë nuk do të thotë se nuk je gati
Frika për t’u bërë prind për herë të parë është shpesh pjesë e një ndryshimi të madh. Nuk ka një formulë që garanton se do të ndiheni plotësisht të përgatitur.
Nëse ankthi është i vazhdueshëm ose po ndikon në marrëdhënien tuaj dhe jetën e përditshme, mbështetja profesionale mund të bëjë diferencë. Një psikolog mund t’ju ndihmojë të kuptoni dhe menaxhoni frikën, ndërsa një psikiatër mund të vlerësojë situatat ku simptomat e ankthit ose të shëndetit mendor kërkojnë një trajtim më të specializuar.
Të bëhesh prind nuk do të thotë të mos kesh frikë. Do të thotë të mësosh si ta përballosh pasigurinë dhe të kërkosh ndihmë kur ke nevojë.
BURIME
PubMed – Anxiety across the transition to parenthood
NHS – Tips for New Parents