Si Ta Kuptoj Nëse Kam Çrregullim Bipolar? Historia E Anne Hathaway Dhe Bipolariteti

Nëse dëshironi ta kuptoni bipolaritetin përmes një shembulli që është më i lehtë për t’u imagjinuar, shikoni episodin e tretë të sezonit të parë të Modern Love, “Take Me as I Am, Whoever I Am”.

Anne Hathaway luan Lexi, një grua me çrregullim bipolar. Episodi tregon se si gjendja e saj ndikon jo vetëm në humor, por edhe në punë, marrëdhënie dhe mënyrën se si ajo e sheh veten.

Në një nga skenat e para, Lexi shfaqet jashtëzakonisht energjike në supermarket. Ajo këndon, kërcen, sillet me shumë entuziazëm dhe duket sikur gjithçka është fantastike. Më pas, gjendja e saj ndryshon në mënyrë drastike dhe ajo përfundon e shtrirë në shtrat, pa energji dhe pa mundur të funksionojë normalisht.

Kur Lexi njeh Jeff-in, fillon një marrëdhënie romantike, por ndryshimet e saj të humorit ndikojnë edhe në mënyrën se si ajo lidhet me të. Për një kohë, ajo përpiqet ta fshehë bipolaritetin, nga frika se si do ta perceptojnë të tjerët. Episodi tregon se sa e vështirë mund të jetë të ruash marrëdhëniet ndërkohë që përpiqesh të menaxhosh një çrregullim të shëndetit mendor.

Në një farë mënyre, Lexi përpiqet të shpjegojë atë që për shumë njerëz me bipolaritet mund të jetë e vështirë për t’u shpjeguar: ndjesinë se vetja mund të duket krejt ndryshe nga një periudhë në tjetrën.

 “Nuk jam gjithmonë kjo vajza që po shikon sot. Ka ditë kur ndihem sikur mund të bëj gjithçka dhe ditë kur mezi arrij të ngrihem nga shtrati. Dhe më e vështira është të mos e di se cila nga këto do të jem nesër.”

Interesant është edhe fakti që historia e episodit bazohet në shkrimin e Terri Cheney, e cila ka shkruar për përvojën e saj me bipolaritetin. Cheney e ka vlerësuar episodin për mënyrën se si paraqet përvojën e manisë dhe depresionit.

Një Detaj Që Shpesh Harrohet: Personi Mund Të Mos E Kuptojë Menjëherë Se Ka Problem

Në shumë raste, njerëzit rreth personit mund të vërejnë ndryshimin përpara tij.

• “Po fle vetëm 3 orë, por ndihem fantastik.”
• “Kam kaq shumë energji.”
• “Kam një milion ide.”
• “Po bëj më shumë gjëra se kurrë.”

Në sipërfaqe, këto mund të duken pozitive. Por nëse përfaqësojnë një ndryshim të madh nga funksionimi i zakonshëm dhe shoqërohen me impulsivitet, pakësim të gjumit dhe sjellje të pazakonta, ato meritojnë vlerësim profesional.

Bipolariteti Apo Thjesht Luhatje Humori? Ky është ndoshta dallimi më i rëndësishëm.

Luhatjet e zakonshme të humorit mund të ndodhin brenda ditës dhe shpesh lidhen me ngjarje konkrete.

Episodet bipolare janë ndryshime më të theksuara në humor, energji dhe aktivitet, që zgjasin për një periudhë të caktuar dhe dallohen nga mënyra e zakonshme e funksionimit të personit.

Lexo më shumë rreth simptomave të crregullimit bipolar

Si Ta Kuptoj Nëse Kam Çrregullim Bipolar?

Mund të filloni duke vëzhguar modelin e simptomave.

Pyeteni veten:

• A kam pasur periudha kur kam pasur shumë më tepër energji se zakonisht?
• A kam pasur nevojë për shumë më pak gjumë dhe përsëri jam ndier plot energji?
• A kam folur shumë më shpejt ose më shumë se zakonisht?
• A më janë përshpejtuar mendimet?
• A kam marrë vendime impulsive ose kam bërë gjëra që zakonisht nuk do t’i bëja?
• A kam shpenzuar shumë para ose kam marrë rreziqe të pazakonta?
• A më kanë thënë familjarët ose miqtë se “nuk po dukem si vetja”?
• A kam pasur periudha kur jam mbyllur në vetvete, kam humbur interesin dhe kam pasur shumë pak energji?
• A përsëriten këto periudha në mënyrë të dallueshme?

Këto pyetje nuk janë test për bipolaritetin. Ato janë vetëm një mënyrë për të reflektuar mbi simptomat që mund të jetë e dobishme t’i diskutoni me një psikolog ose psikiatër.

Shenjat e një episodi maniak ose hipomaniak

Një nga simptomat më karakteristike është ndryshimi i nevojës për gjumë. Personi mund të flejë shumë pak, por në vend që të ndihet i rraskapitur, mund të ndihet jashtëzakonisht energjik.

Mund të shfaqen gjithashtu:

Energji e shtuar: ndjenja sikur mund të bësh gjithçka njëkohësisht.

Mendime të shpejta: idetë vijnë njëra pas tjetrës dhe mund të jetë e vështirë të përqendrohesh në një gjë.

Të folur i shpejtë: personi mund të flasë më shumë dhe më shpejt se zakonisht.

Vetëbesim i rritur: mund të ndihet jashtëzakonisht i aftë, kreativ ose i fuqishëm.

Impulsivitet: shpenzime të mëdha, vendime të nxituara, sjellje të rrezikshme ose ndryshime të papritura në jetën personale.

Ndryshim në aktivitet: mund të fillohen shumë projekte ose aktivitete njëkohësisht.

Dhe këtu është një nga aspektet më interesante: një episod hipomaniak mund të mos perceptohet nga personi si problem. Mund të duket sikur më në fund po funksionon “më mirë se kurrë”.

Po depresioni?

Një person me çrregullim bipolar mund të kalojë edhe në një episod depresiv.

Mund të shfaqen:

• mungesë energjie;
• humbje interesi;
• trishtim i vazhdueshëm;
• vështirësi për t’u ngritur nga shtrati;
• probleme me përqendrimin;
• ndryshime në gjumë;
• ndjenja faji ose pavlefshmërie;
• tërheqje nga aktivitetet dhe njerëzit.

Por depresioni nuk do të thotë automatikisht bipolaritet. Depresioni mund të shfaqet edhe në çrregullime të tjera psikologjike. Për këtë arsye, profesionisti duhet të kërkojë edhe historinë e periudhave maniake ose hipomaniake.

Pse Nuk Duhet Të Vetëdiagnostikoheni Nga Tiktok Apo Google?

Sepse shumë simptoma të bipolaritetit mund të shfaqen edhe në gjendje të tjera. Ankthi, ADHD, trauma, problemet e gjumit, përdorimi i substancave dhe disa probleme mjekësore mund të shoqërohen me simptoma që ngjajnë me ato të bipolaritetit.

Një kërkim në Google mund t’ju ndihmojë të kuptoni më shumë për shëndetin mendor, por nuk mund të vendosë diagnozën tuaj.

Nëse e gjeni veten në këtë përshkrim, pyetja më e dobishme nuk është: “A jam bipolar/e?”

Por: “Çfarë po ndodh me mua dhe pse po përsëritet?”

Kur Duhet Të Flisni Me Një Psikolog?

Nëse ndryshimet në humor, energji, gjumë ose sjellje po ndikojnë në marrëdhëniet, punën, studimet ose jetën e përditshme, një konsultë me psikolog mund të jetë një pikënisje e mirë.

Psikologu mund t’ju ndihmojë të kuptoni simptomat, historinë e tyre dhe modelet që përsëriten. Nëse ka dyshim për çrregullim bipolar, mund të rekomandohet edhe një vlerësim nga psikiatri.

Mos harroni Të identifikosh një simptomë nuk do të thotë të kesh një diagnozë.

Çrregullimi bipolar është shumë më kompleks se “highs and lows”. Për ta kuptuar, duhet të shohim kohëzgjatjen, intensitetin, gjumin, energjinë, sjelljen, funksionimin dhe historinë e episodeve. Kërkimi i ndihmës profesionale është mënyra më e mirë për të kuptuar se çfarë po ndodh realisht.

FAQ – Pyetjet që bëhen më shpesh për bipolaritetin

A mund ta kuptoj vetë nëse kam çrregullim bipolar?

Mund të identifikoni disa shenja, por diagnoza kërkon një vlerësim profesional.

Cilat janë shenjat e bipolaritetit?

Ndryshime të forta në humor, energji, gjumë dhe aktivitet, së bashku me simptoma maniake/hipomaniake dhe depresive.

A është bipolariteti vetëm ndryshim humori?

Jo. Ai përfshin ndryshime më të gjera në energji, aktivitet, gjumë, mendime dhe sjellje.

A mund të kem bipolaritet edhe nëse ndihem mirë?

Po. Gjatë hipomanisë ose manisë, personi mund ta perceptojë gjendjen si shumë pozitive dhe të mos e kuptojë menjëherë se sjellja ka ndryshuar.

BURIME

Grande, I., Berk, M., Birmaher, B., & Vieta, E. (2016)
Bipolar disorder – The Lancet

NIMH – Bipolar Disorder Overview